Serbest Meslek Makbuzu Hesaplama

Serbest Meslek Makbuzu (SMM) Nedir?

Serbest meslek makbuzu; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye dayanan işleri, bir işverene bağlı olmaksızın yapan kişilerin (Freelancer, Doktor, Avukat vb.) düzenlemek zorunda olduğu resmi belgedir. Fatura yerine geçer ve yapılan hizmetin karşılığında alınan ücretin vergilendirilmesini sağlar.

2026 Serbest Meslek Makbuzu Hesaplama Parametreleri

Bir makbuz hesaplanırken 3 temel vergi kalemi dikkate alınır. Aracımız güncel 2026 parametreleriyle çalışmaktadır:

1. KDV (Katma Değer Vergisi): Genellikle %20'dir. (Eğitim vb. durumlarda %10 olabilir).

2. Stopaj (Gelir Vergisi Kesintisi): Standart oran %20'dir.

   • Önemli Not: Eğer hizmeti bir vergi mükellefine (Şirket, Kurum) veriyorsanız %20 stopaj kesilir. Ancak hizmeti vergi mükellefi olmayan nihai tüketiciye (sade vatandaşa) veriyorsanız Stopaj %0 olur. Buna "Stopajsız Makbuz" denir.

3. KDV Tevkifatı: Kamu kurumlarına veya belirli büyük işletmelere hizmet veriyorsanız (Örn: Mühendislik, Danışmanlık), KDV'nin tamamını tahsil edemezsiniz. KDV'nin bir kısmı (Örn: 5/10, 7/10) alıcı tarafından doğrudan devlete ödenir. Aracımız bu tevkifatlı hesaplamayı yapan nadir araçlardandır.

Hesaplama Formülleri ve Mantığı

Hesaplama aracımızda kullandığımız temel mantık şöyledir:

• Brütten Nete Hesaplama:

  • Stopaj = Brüt Tutar x %20

  • Net Tutar = Brüt Tutar - Stopaj

  • KDV = Brüt Tutar x %20

  • Tahsil Edilecek Tutar = Net Tutar + KDV

• Netten Brüte Hesaplama:

  Elinize geçmesini istediğiniz net rakamı yazarsınız, sistem stopaj ve vergileri ekleyerek müşteriye söylemeniz gereken Brüt rakamı bulur. Formülü: Brüt = Net / 0.80 (Stopaj %20 ise).

Örnek Hesaplama Tablosu

Aşağıda aracımızla yapılan; standart, tevkifatlı ve tahsilat bazlı 3 farklı senaryoyu görebilirsiniz:

> İpucu: Müşterinizle "KDV Dahil X TL" veya "Cebime X TL girsin" şeklinde anlaştıysanız, aracımızdaki "Tahsil Edilen Tutardan Hesapla" veya "Netten Hesapla" modlarını kullanın.

Makbuz Düzenlerken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Vergi Usul Kanunu (VUK) 237. maddesine göre makbuzda bulunması zorunlu alanlar:

• Hizmeti verenin Adı, Soyadı, Unvanı, Adresi ve Vergi Numarası.

• Müşterinin bilgileri.

• Alınan paranın miktarı ve tarihi.

• Hizmetin tanımı.