Amortisman Hesaplama

Amortisman Hesaplama Aracı ve Yöntemleri (2026 Güncel Rehber)

Belli bir süredir işletmenizde bulunan mal ve duran varlıklarınızın yıpranma payını, yani amortismanını en doğru ve hızlı şekilde ölçmek mi istiyorsunuz? Gelişmiş amortisman hesaplama aracımızı kullanarak muhasebe işlemlerinize hız katabilirsiniz.

Amortisman Nedir? Neden Hesaplanır?

İşletmeler ve kuruluşlar, faaliyetlerini sürdürebilmek için makine, taşıt, bilgisayar, ofis mobilyası gibi çeşitli demirbaşlar ve varlıklar satın alırlar. Alınan bu varlıklar, uzun yıllar boyunca işletmenin elinde kalır ve kullanıldıkça eskir, yıpranır veya teknolojik olarak aşınır.

Bir yıldan uzun süre işletmede kalan ve kullanıldıkça değer kaybeden bu varlıkların yıpranma payının maliyetleştirilmesine amortisman denir. Varlığın ekonomik ömrü (faydalı ömrü) boyunca oluşan bu değer kaybı, yıllara bölünerek mali tablolarda bir gider kalemi olarak gösterilir. Böylece işletmeler, varlığın maliyetini tek bir yıla yığmak yerine kullanım ömrüne yayarak vergi avantajı elde eder ve daha şeffaf bir muhasebe kaydı tutarlar.

Amortisman Hesaplaması Nasıl Yapılır?

Vergi mükelleflerinin en çok araştırdığı konulardan biri de "amortisman nasıl hesaplanır?" sorusudur. Amortisman oranları ve varlıkların faydalı ömürleri Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir. Bir varlığın amortismana tabi tutulabilmesi için Vergi Usul Kanunu’nun (VUK) 315. maddesinde belirtilen şartları taşıması ve işletmede bir yıldan fazla kullanılması gerekir.

Günümüzde yaygın olarak kullanılan 3 temel amortisman hesaplama yöntemi bulunmaktadır:

1. Normal (Eşit Tutarlı) Amortisman Yöntemi

Bu yöntemde, amortismana tabi varlığın değeri ekonomik ömrü boyunca her yıl eşit miktarda gider yazılarak eritilir. Varlığın satın alma maliyeti, Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen ekonomik ömre (yıl) bölünür ya da sabit amortisman oranı ile çarpılır.

Örnek: 10.000 TL'ye alınan ve ekonomik ömrü 5 yıl olan bir demirbaş için amortisman oranı %20'dir (1/5). Her yıl 10.000 TL x %20 = 2.000 TL amortisman ayrılır.

2. Azalan Bakiyeler (Hızlandırılmış) Amortisman Yöntemi

Azalan bakiyeler yöntemi hesaplama, varlığın ilk yıllarında daha yüksek, son yıllarında ise daha düşük yıpranma payı ayrılması esasına dayanır. Bu yöntemde normal amortisman oranı iki katına çıkarılır (Ancak bu oran %50'yi geçemez). Hesaplama, varlığın ilk maliyetinden değil, her yıl bir önceki yılın ayrılmış amortismanı düşüldükten sonra kalan bakiye üzerinden yapılır.

Örnek: 40.000 TL'ye alınan ve ekonomik ömrü 4 yıl olan bir makineyi ele alalım.

• Normal oran: 1/4 = %25.

• Azalan Bakiyeler oranı: %25 x 2 = %50.

• 1. Yıl: 40.000 TL x %50 = 20.000 TL gider yazılır.

• 2. Yıl: Kalan bakiye (40.000 - 20.000) = 20.000 TL üzerinden hesaplanır. 20.000 TL x %50 = 10.000 TL gider yazılır. Son yıla gelindiğinde kalan tüm bakiye tek seferde amorti edilerek hesap kapatılır.

3. Fevkalade (Olağanüstü) Amortisman Yöntemi

Yangın, deprem, sel gibi doğal afetler veya beklenmedik olağanüstü durumlar sonucunda değerini büyük ölçüde kaybeden varlıklar için uygulanır. Bu hesaplama yönteminin uygulanabilmesi için ilgili resmi kurumlara başvuru yapılması ve onay alınması zorunludur.

2026 Yılı Amortisman (Demirbaş) Alt Sınırı Ne Kadar?

Her yıl yeniden değerleme oranına göre değişen demirbaş sınırı, işletmelerin aldığı bir ürünün direkt olarak gider mi yazılacağını yoksa amortismana mı tabi olacağını belirler. Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'ne göre 2026 yılı için amortisman alt sınırı (demirbaş sınırı) 12.000 TL (KDV Hariç) olarak belirlenmiştir. Değeri 12.000 TL'yi aşmayan alet, edevat ve mefruşatlar doğrudan gider yazılabilir.

Amortisman Hesaplama Tablosu (Örnek Karşılaştırma)

Aşağıdaki tabloda, 34.343 TL maliyet bedeline sahip ve 12 yıl faydalı ömrü olan bir varlığın ilk 5 yılı için Normal ve Azalan Bakiyeler yöntemlerine göre örnek bir hesaplama tablosu sunulmuştur (Normal Oran: %8.3, Azalan Bakiye Oranı: %16.6).

Duran varlıkların giderleştirilmesi için maliyet hesapları nasıl kapatılır yazısını inceleyin. İşletme kârlılığı için gelir tablosu nasıl hazırlanır rehberine bakın.